Jesteś tutaj:

Miesiąc: marzec 2021

Wielkanocne zwyczaje

Pocztówka wielkanocna: pisanki, zajączek, koszyczekWielkanoc to najważniejsze i najstarsze święto obchodzone na pamiątkę Zmartwychwstania Jezusa Chrystusa w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca (tj. między 21 marca a 25 kwietnia). Obchody rozpoczyna odbywająca się wczesnym rankiem msza w Kościele katolickim zwana rezurekcją. W tym dniu w gronie rodzinnym dzielimy się jajkiem, składamy sobie życzenia i spożywamy uroczyste śniadanie. Wielkanoc kończy okres Wielkiego Postu. Jest czasem radości i rodzinnego ciepła. Święta Wielkanocne mają bogatą tradycję. Są niezwykle barwne, towarzyszy im wiele obrzędów takich jak: święcenie pokarmów, pisanki  czy śmigus-dyngus.

ZWYCZAJE I TRADYCJE WIELKANOCNE

Przed Wielkanocą robimy wielkie świąteczne porządki nie tylko po to, by mieszkanie lśniło czystością. Porządki mają także charakter symboliczny – wymiatając brud wymiatamy pozostałości zimy a wraz z nią wszelkie zło i choroby. Wielki Tydzień rozpoczyna się Niedzielą Palmową. Kiedyś nazywano ją kwietną lub wierzbną. Dawniej palemki robiono z wierzby, bukszpanu, malin, lub porzeczek. Obecnie- to gałązki wierzby ozdabiane suszonymi lub żywymi kwiatami, ziołami lub kolorowymi piórkami. Święcenie wielkanocnej palmy to piękna polska tradycja, według której wielkanocna palma chroni domowników przed nieszczęściem. Poświęconymi palemkami bito lekko domowników, by zapewnić im szczęście na cały rok. Połknięcie jednej poświęconej bazi wróżyło zdrowie, bogactwo lub chroniło przed chorobami gardła. Zatknięcie palemki za obraz lub włożone do wazonu miało chronić mieszkanie przed nieszczęściem i złośliwością sąsiadów. W niektórych polskich wsiach w Wielką Środę kultywuje się obrzęd „Topienie Judasza”. Ze słomy i starych ubrań robiono wielka kukłę, którą następnie wleczono na łańcuchach po całej okolicy. Przy drodze zbierali się mieszkańcy, którzy okładali kukłę kijami. Na koniec wrzucano „zdrajcę” do stawu lub bagienka. W ten sposób wymierzano sprawiedliwość. przybijano rybę do drzewa. W ten sposób wymierzano karę za to, że przez sześć niedziel „śledź wyganiał” z jadłospisu mięso i wraz z żurem królował na polskich stołach. Malowanie pisanek to chyba najpopularniejsza tradycja wielkanocna. Jajo – króluje na wielkanocnym stole, jest symbolem życia i odrodzenia. Tradycja pisanek i dzielenia się święconym jajkiem sięga daleko w przeszłość. Już starożytni Persowie obdarowywali swoich bliskich barwionymi na czerwono jajkami. Czerwone pisanki mają ponoć magiczną moc- odpędzają złe uroki, są symbolem serca i miłości. Jajka mają też dużą wartość odżywczą- zawierają wszystkie ważne składniki pokarmowe: białko, tłuszcz, sole mineralne i witaminy. Pięknie zdobione jaja będące symbolem odradzającego się życia od wieków zdobią stoły podczas Świąt Wielkanocnych. Nie może ich zabraknąć w koszyczku ze święconką. Przez lata sposoby barwienia i dekorowania jaj się zmieniały, ale tradycja pozostała. Można tworzyć pisanki na wiele sposobów. Wielka Sobota jest dniem radosnego oczekiwania. Koniecznie tego dnia należy poświęcić koszyczek z jedzeniem. W takim wielkanocnym koszyczku nie może zabraknąć baranka- symbolu Chrystusa Zmartwychwstałego, jajka – symbolu narodzenia, mięsa i wędlin na znak, że kończy się post, masła – symbolu dobrobytu. Święcono też chrzan, – bo „gorycz męki Pańskiej i śmierci została zwyciężona przez słodycz zmartwychwstania”. Do wielkanocnego koszyczka wkłada się także sól i pieprz symbolizujące ochronę przed zepsuciem. Święconkę zjada się następnego dnia, po porannej mszy zwanej rezurekcją. Jak głosi tradycja- dziewczynki, które w Wielką Sobotę umyją twarz w wodzie, w której gotowały się jajka na święconkę pozbędą się piegów i innych mankamentów urody. W Wielką Niedzielę poranny huk petard i dźwięk dzwonów ma obudzić śpiących w Tatrach rycerzy, poruszyć zatwardziałe serca skąpców i złośliwych sąsiadów. Tradycją wielkanocną jest wspólne zasiadanie do świątecznego śniadania w Wielką Niedzielę. Ważnym elementem wspólnego biesiadowania jest uroczyste dzielenie się jajkiem z domownikami. Na świątecznym stole nie może zabraknąć baby wielkanocnej i dziada – czyli mazurka. Lany poniedziałek, śmigus-dyngus, święto lejka – to zabawa, którą znają i dorośli i dzieci. Oblewać można wszystkich i wszędzie. Zmoczone tego dnia panny mają większe szanse na szybkie wyjście za mąż. Jeżeli oblana w tym dniu panna się obrazi- to nieprędko znajdzie męża. Chłopiec, wręczając tego dnia pannie pisankę, dawał jej do zrozumienia, że panienka mu się podoba. Wielką radość, zarówno dorosłym jak dzieciom, sprawia szukanie w niedzielny świąteczny poranek niespodzianek od zajączka wielkanocnego.

Źródło: http://www.img.blizej.info/przedszkolekrzyz/zwyczaje-i-tradycje-wielkanocne.pdf

Na podstawie http://www.asksa.republika.pl/wielkanoc.htmhttp://wielkanoc.nocowanie.pl/tradycje-wielkanocne-w-polsce.htmlopracowała mgr M. M. Świderska

INFORMACJA

Uprzejmie informujemy, że 2 kwietnia (Wielki Piątek)

biblioteka i jej filie będą nieczynne.

Kultura języka

Tydzień Kultury Języka to dobry moment, żeby zastanowić się nad tym, dlaczego tak ważna jest kultura języka ojczystego. Ważne jest to, aby poprawnie posługiwać się językiem polskim. W definicji kultury języka zawiera się umiejętność poprawnego i sprawnego mówienia i pisania. „Poprawne” oznacza oczywiście zgodne z przyjętymi normami językowymi, a także wzorcami stylistycznymi. Kulturą języka określa się także używanie konstrukcji, form i wyrazów adekwatnych do konkretnej sytuacji oraz do tematu, który został poruszony. Podczas przekazywania komunikatu  musimy też pamiętać o językowych możliwościach odbiorcyKultura języka jest więc w uproszczeniu świadomym (poprawnym) i celowym (nastawionym na cel) posługiwaniem się językiem we wszystkich możliwych sytuacjach komunikacyjnych.
Każdy z nas powinien posiadać minimalną wiedzę z zakresu poprawnego posługiwania się językiem polskim:

  • Poprawność językowa- powinien znać podstawowe zasady gramatyczne i normy językowe, tak żeby tekst był oczyszczony z usterek i błędów językowych. Polacy bardzo często łamią tę zasadę, mówiąc np. poszłem zamiast poszedłem, wziąść zamiast wziąć, włanczam zamiast włączam, w każdym bądź razie zamiast w każdym razie lub bądź co bądź.
  • Sprawność językowa polega na odpowiednim doborze środków językowych. Styl mówienia, którym się posługujemy, powinien być prosty (zrozumiały dla wszystkich) i zwięzły (eliminowanie niepotrzebnych elementów językowych). Komunikat, któremu  możemy przypisać wszystkie trzy wymienione cechy oraz taki, który dodatkowo wyraża to, co autor zamierza wyrazić, to tekst sprawny językowo.
  • Etyka słowa dotyczy głównie naszego stosunku do odbiorcy komunikatu. W trakcie aktu komunikacji, czy to na piśmie, czy w mowie nie można zapominać o podmiotowym traktowaniu odbiorcy. Wbrew pozorom nie chodzi tu głównie o wulgaryzmy. Należy szanować poglądy odbiorcy i przekazywać komunikat w sposób uczciwy, rzetelny i przyjazny.
  • Estetyka słowa – tekst estetyczny powinien dostarczać odbiorcy jedynie pozytywnych wrażeń estetycznych. Nie chodzi tu oczywiście o treść, ale jego formę. Komunikat powinien być harmonijny i ładny, co oznacza, że nie powinien zawierać wulgarnych wyrazów i zwrotów, a osoba posługująca się komunikatem powinna używać grzecznościowych form języka.

Źródło: http://mowimyjak.se.pl/newsy/fakty/czym-jest-kultura-jezyka-dlaczego-wazne-jest-poprawne-uzywanie-jezyka-polskiego,22_38318.html

Do góry

Skip to content